Kompresör, havayı ya da gazları atmosfer basıncından biraz daha fazla basınç ile sıkıştırarak kullanmamızı sağlayan bir çeşit motorlu makinedir.

Motordan sağlanan hareket, kompresör içinde vakum ( negatif basınç ) oluşturur. Bir filtre sayesinde emilen hava, kompresör içerisinde ufak bir alana hapsedilir ve belli bir oranda sıkıştırılır. Sıkıştırma oranı ile doğru orantıda basınç yükselir. Kompresörün düzgün ve istenilen şekilde çalışabilmesi için emiş havasının serin ve temiz olması mutlaka gereklidir. Emiş havası kesinlikle yağmur suyu ile temas etmemelidir. Emiş filtreleri belli aralıklar ile sık sık temizlenmeli, düzenli olarak zamında değiştirilmelidir.

Kompresör Çalışma Prensibi

Kompresörlerin çalışma prensipleri, kompresör türlerine göre değişiklik gösterebilmektedir. Genel olarak çalışma prensipleri; sıkıştırma prensibi ile çalışmaktır. Bu kompresörler, havanın belirli bir oranda sıkıştırılmasını sağlar, sıkıştırma oranı ile doğru orantıda ise havanın basınç değeri yükselir.

Kompresör Çeşitleri

Endüstriyel sistemlerde basınçlı havanın oluşturulabilmesi için, sıkıştırma prensibine göre çalışan kompresörler sürekli olarak çalışırlar. Büyük veya küçük tüm işletmelerde en az bir tane bu prensipler ile çalışan kompresör bulunur.

Sıkıştırma prensibi ile çalışan dört çeşit kompresör bulunur. Bu kompresörler;

  • Pistonlu kompresörler
  • Vidalı kompresörler
  • Paletli kompresörler
  • Rotorlu kompresör

Üfleme prensibini esas alarak çalışan kompresörler

Üfleme prensibini esas alarak çalışan kompresörler, atmosferdeki havanın bir bölgeden alarak başka bir bölgeye iletirler. Çalışma esnasında bir vantilatör gibi havaya hız enerjisi kazandırırlar. Çalışma esnasında havaya kazandırılmış olan hız enerjisi, kesitin daralmasını sağlar bu sayede meydana gelen sıkışma sonucunda havanın önünde bir direnç oluşturur, hız enerjisini basınç enerjisine dönüştürür. Büyük ve orta kapasiteli endüstriyel işletmeler ve ayrıca motorlu araçlarda sıklıkla kullanılırlar.

Kompresörler tanımları gereği havayı ve gazları çok daha yüksek basınçlar ile sıkıştıran motorlu bir araçtır.

Vidalı Hava Kompresörleri

Vidalı hava kompresörleri, pozitif yer değiştirmeli kompresörlerdir. Araçlar için kullanılan en yaygın ve en tercih edilen kompresör vidalı hava kompresörüdür. Şekli ve yapısı itibari ile tek kademeli, sprial ve helisel lopları ve yivleri bulunan bir çift rotordan oluşur. Aynı zamanda yağ enjesiyonludurda. Kapalı bir gövdede bulunan bu kompresörler, bu gövde içinde dönerek havayı sıkıştırmayı sağlayan bir çift rotor vardır. Çıkış ya da emme valfleri yoktur. Önemli olan bir diğer husus ise, rotorlar ve vida rotorları ile vida gövdesi arasında bulunan açıkları kapatabilmek için vida içerisine püskürtülen yağ sayesinde soğutulur. Bu uygulamanın sonunda ise yapı içerisindeki parçaların çalışma sıcaklığının daha da yükselmesini önler.

Hava Kompresörü

Kompresör dilimize Fransızcadan geçen, Fransız kökenli bir kelimedir, sözlük anlamı ise sıkıştırmaktır. Havayı ve gazı sıkıştırmaya yarayan motorlu bir cihazdır. Birden fazla çeşidi olmasına karşılık pistonlu hava kompresörü hakkında bunları söyleyebiliriz;

Hava Kompresörü aracılığı ile sıkıştırılan hava birden farklı alanda kullanılır. Günlük hayatımızda sıklıkla gördüğümüz gibi arabaların, bisikletlerin, motorsikletlerin lastiklerini şişiren alet hava kompresörüdür. Bu kompresörün çalışma prensibi pnömatik olarak da bilinir. Kompresörlerin çeşit çeşit boyutları vardır. Üretici firmalar 400 lt’lik ya da 1800 lt’lik hava verimi (DEBİ) olan debi kompresörü 500 litrelik bir hava tankının üst kısmına monte edilmiş bir şekilde piyasaya sunarlar.

Debiden de kısa bir şekilde bahsetmek gerekir ise, kompresörün sisteme ya da tanka gönderdiği hava miktarının ölçüsü anlamına gelmektedir. Bu ölçü kompresörün boyutunu da belirler, debi hesaplamalarında hava akış miktarının birimi olarak metreküp(m3), zaman birimi olarak ise dakika kavramı kullanılır. Örnek vermek gerekirse 1000 litrelik hava akışı olan bir kompresör, 1000lt/dk veya 60m3/sa biçiminde ifade edilir.

 

Pistonlu Kompresör,

Pistonlu kompresörde pistonun alt kısımlar ile olan hareketi ile, atmosfer gazının emilmesi sonucunda kuru hava filtresi temizlenir. Temizlenen atmosfer gazı emme sübaplarından geçerek bir sonraki adıma başlar ve aynı biçimde üst noktalar ile olan hareketiyle basma sübapları olması gerektiği gibi sıkıştırır.

Pistonun hareketleri ile atmosfer gazının emilmesi sonucu ile kuru hava, pistonlu kompresörün tek aşamalı oluşu ve bir takım etkiler ile basınçlı hava, kollektör sayesinde toplanır ve sonrasında çekvalf sisteminden geçirilir. Bunun sonucunda hava deposuna aktarım gerçekleştirilir.