Buji, benzinli araçlarda ortaya çıkan karışımı ateşleyebilmek için kullanılan bir parçadır. Buji, araç aküsünden aldığı elektrik enerjisini silindir içlerine kıvılcım şeklinde bırakarak, hava - benzin karışımını patlatarak motorun çalışmasını sağlamaktadır.

Benzinli içten yarmalı araç motorlarında, buji motorun çalışmasını sağlayan çok önemli bir parçadır. Dizel araçlarda ise buji bulunmamaktadır çünkü dizel araçlarda silindir içerisine alınan hava ve mazot yüksek sıcaklık ve basınç ile patlatılmaktadır. Zaten dizel araçlardaki çalışırken meydana gelen ses de bu yüksek basınç nedeni ile oluşur.

Buji yapısına temel olarak bakıldığında, metal bir kabuk içinde bir elektrot bulunur. Bu elektrot porselen bir izolaatörle dışarıya karşı elektriksel olarak yalıtılmıştır. Silindir içerisindeki patlamayı sağlayan parça, bu elektrottur.

Araba Bujisi Ne İşe Yarar ?

Buji, içten yanmalı motorlarda ateşlemeyi sağlayan en önemli parçalardan birisidir. Hava ve yakıt sıkıştırılarak yukarı çıkarak buji ile şase elektrodu arasındaki kıvılcım tutuşmayı sağlar. Öte yandan  bujinin bir parçası olan izolatör, ateşlenme sırasında oluşan yüksek derecedeki ısıyı dışarı atar. Yani bujinin soğutma ve ateşleme gibi iki önemli görevi vardır.

Buji, ateşleme bobininden gelen 20.000 ile 30.000 volt arasındaki gerilimi, buji tırnaklarından atlatarak kıvılcım oluşturur. Yüksek gerilim ile, tırnaklar arasında bulunan hava iyonlaşarak kıvılcım meydana gelir.

Buji Hangi Motorlu Araçlarda Bulunur ?

Buji, benzinli - lpg'li ve benzinli motorlarda kullanılmaktadır. Benzinli motoru bulunan tüm araçlarda, ateşleme bujisi kullanılmak zorundadır. Dizel araçlarda ise, ateşleme bujisi kullanılmaz. Dizel motorlar kıvılcım olmadan, sıkıştırılan hava ile patlatmalı olarak çalışırlar.

Bujilerin Yapısı

Araçların çalışması için büyük önem arz eden bujilerin yapısı günümüzde artık kalik bir kale gelmiştir ve farklı buji firmalarının ürettikleri buşulerin yapısı da hep aynıdır. Buji, diş açılmış olan gövde kısmı, merkez ( orta ) elektrodu, porselen yalıtkan, şasi elektrodu ve buji başlığından oluşur. Bujiye parçalar yerleştirildikten sonra, gövde endüksiyonla ısıtılır ve ardından üst kenarlar bastırılarak contaların üzerine kıvrılır. Bujinin izolatör kısmı gözeneksiz, iyi kaliteli seramik ham maddesinden yapılmaktadır. Temel ham maddesi ise alüminyum oksit olup, bu alüminyum oksite çok az miktarda başka maddeler de katılır.

Bujinin ortasından bir orta elektrot geçmektedir. Orta elektrottan + ( artı ) yüklü yüksek bir gerilim geçmektedir. Bujinin üst kısmında ise, buji tırnağı bulunmaktadır. Şasiye ( - ) yük ile bağlıdır. Kıvılcım ise işte bu artı ve eksi uçlar arasındaki yük geriliminin farkından dolayı oluşur. Yapısı genel olarak nikel alaşımdır.

Buji Tırnakları Nasıl Olmalı ?

Bujilerin tırnak yapıları, ateşlenen kıvılcımın güçlü ya da zayıf olmasında önemli rol oynamaktadır.  Bujilerde kıvılcım ne kadar güçlü olursa, motordaki yanma da o kdar güçlü olacak, yakıt tasarrufu ve motor performansı daha iyi duruma gelecektir. Buji tırnakları ne kadar ince ve sivri şekilde olursa, kıvılcım da o kadar iyi olur.

Sıcak Buji Soğuk Buji Nedir Ne Demektir ?

Birbirinden farklı iki  ayrı kısımda üretilen bujiler soğuk ve sıcak şeklinde ayrılırlar. Bu iki tip bujiyi birbirinden ayıran kısım burun porselenidir. Burun kısmındaki porselen kısa olursa, bu soğuk tip bujidir. En büyük ve belirgin özelliği ise normalinden çok daha az ısınmasıdır. Daha az ısınmasının sebebi ise, yanma odasının verdiği sıcaklığa çok daha az maruz kalmasıdır.

Soğuk bujilerin tam tersi olan sıcak bujilerin porselen uç kısımları diğer tip bujiye nazaran daha uzundur. Dayanma kapasiteleri ve ısı yalıtımı daha düşüktür. Bunun sebebi ise uzun olan porselen kısmın yanma odasındaki sıcaklığa çok daha fazla maruz kalacağı içindir.

Hangi Bujiyi Seçmeliyiz ?

Bujiler piyasada ucuz ve pahalı olarak ikiye ayrılırlar. Bu sebeple bilindik markaları seçmeniz ve tanıdığınız, bildiğiniz yerlerden almanız sizin yararınıza olacaktır. Gaz kaçağı gibi tehlike arz edecek cinsten olmaması ve  korozyona dayanıklı olması güvenli araç sürüşü ve sağlığınız için gerekmektedir. Ucuz ve uygunsuz bir buji ateşleme sisteminde aksaklık meydana getireceği gibi akım kaçaklarının oluşmasına da sebep olabilir.

Bujiler en iyi durumda çalışabilmek için belli bir sıcaklık aralığına ihtiyaç duyarlar. Bu sıcaklık aralığının alt sınırı 450 derece buji sıcaklığı oranındadır.

Çalışma sıcaklığı uzun vadeli olarak bu sıcaklığın ( 450 derece ) altında kalırsa, elektriksel iletken parçacıkları birikebilir. Bujilerin en iyi durumda çalışabilmeleri için de ihtiyaç duyduğu sıcaklığın üst sınırı 850 derecedir. 850 derece buji sıcaklığının üzerine çıktıktan sonra ise izolatör çok fazla ısınır ve yüzeyinde kızdırma ateşlemeleri diye tabir edilen kontrolsüz ateşlemeler ortaya çıkabilir. Bu tip kontrolsüz ve anormal yanmalar, motorda hazarlara sebep olabilir.

Buji Değişimi Yakıtı Etkiler mi ?

Bujiler, yanma kalitesini direkt olarak etkileyen motor parçalarındandır yalnızca biridir. Araca uyumlu olmayan buji kullanımlarında motor performansı kısa süre içerisinde düşer ve araç daha fazla yakıt yakmaya başlar. Bu nedenle araca uygun buji kullanmak, aracın yakıt tasarrufu yapmasında ve yüksek performans almak için oldukça önemli bir rol oynayacaktır.

Hangi Özelliklere Sahip Bujiler Tercih Edilmelidir ?

  • Akım kaçağına sebep olmamalı
  • Dayanıklı olmalı
  • Korozyona dayanıklı olmalı
  • Elektrotlar uygun özellikte olmalı
  • Gaz kaçağı yapmamalı
  • Erken ateşlemeye sebep olmamalı
  • Boyutları uygun olmalı

Buji Çapı Ne Olmalı ?

Binek araçlarda kullanılan bujilerin boyutu ortalama 12mm ya da  14mm çapında olmaktadır.

Buji Tırnak Aralığı Ne Kadar Olmalı ?

Buji tırnak aralıkları, araç katalog değerlerine uygun bir şekilde ayarlanmalıdır. Uygun değer klasik ateşleme sistemlerinde 0,6 mm ile 0,8 mm arasında, elektrinik ateşleme sistemlerinde ise 0,8 mm ile 1,1 mm arasında olmalıdır.

Buji tırnak aralıkları zamanla aşınmalar sonucunda genişler. Bu durumda bujinin sökülerek temizlenmesi ve tırnak aralığının yeniden uygun boyutta ayarlanması gerekir.