ABS fren sistemi, araçların ani fren yaptığı zamanlarda, aracın tekerleklerinin kilitlenmesini engelleyerek durmasını sağlayan bir güvenlik sistemdir.

Kaygan, buzlu ya da ıslak yollarda sürücü ani şekilde fren pedalına bastığı zaman araç kayar. Bunun nedeni, aniden frenlere basılması ile frenler devreye girer ve tekerlekler kilitlenerek aracın kaymasına sebep olur. Araç hareketine devam eder, araç yönü ve direksiyon hakimiyeti de kaybedilir. Bu tip durumlarda aracın fren pedalına devamlı olarak değil, ara ara basarak araç dengesi korunabilir ve bu sayede direksiyon hakimiyeti kaybedilmez. Fakat bu durum bir takım sorunları da beraberinde getirir. Durma mesafeniz normalin üstüne çıkar. Bu tip sorunları engelleyebilmek adına ABS sistemi geliştirilmiştir.

ABS Nedir?

ABS Fren sistemi ya da ABS adıyla da bilinen mekanizmadır. ABS’nin açılımı ise; : Anti-lock Braking System’dir. Türkçe karşılığı ise Kilitlenme Karşıtı Frenleme Sistemidir. Araç aşırı hızlıyken ya da aşırı yük altındayken ABS fren sistemi, tekerleklerde istenilen etkiyi oluşturamayabilir. Özellikle de tekerlerin kitlenmesine sebebiyet verebilir. Bu da oldukça tehlikeli durumlara neden olur. ABS fren sistemi tam da bu tip durumlarda devreye girmek için geliştirilmiş, üretilmiş bir sistemdir.

ABS fren  sisteminin öncelikli amacı, hidrolik türdeki frenlerin araç tekerlerini kilitlemesini önlemektir. Aracın yükü, hız ve yol koşulları ne durumda olursa olsun, tekerleklerin devir sayısını takip eder ve akabinde kaymayı önler. Araçların arka iki tekerleğine ya da isteğe bağlı olarak dört tekerleğine de uygulanan ABS fren sistemi, otomobillerin duracağı sıradaki kararlılığını ve araç sürücüsünün manevra olanağını doğrudan etkiler. Özellikle de tekerleklerinin tamamında ABS fren sistemi bulunan otomobillerde, tüm tekerlerin basınç seviyelerini aynı anda algılayabilen sensörler, her bir tekerin kilitlenmesini de ayrı ayrı önler.

Kontrollü ve güvenli şekilde yönlendirme konusunda araç sürücülerinin en büyük yardımcılarından biri olan bu fren sistemi, uygun frenleme basıncını başarılı bir şekilde ayarlar, yoldan çıkma ve savrulma gibi negatif etki yaratan durumların yaşanmasına engel olur.

Aracın sadece arka iki tekerleğinde ABS fren sistemi varsa ve fren pedalına ani bir yüklenme anında tekerlekler kilitlendiyse sadece iki arka tekerlek için ABS devreye girecektir. Bu durumda sürücünün, ön tekerlek fren basıncını manuel olarak ayarlaması ve sadece ön tekerleklerin dönmesine yetecek güçte frenleme yapması gerekir. Mükemmel seviyede sürüş konforu yaşamak ve her koşulda güvenli bir yolculuk yapabilmek için aracın dört tekerleğine de uygulanması önerilen ABS fren sistemi, doğru kullanıldığında trafikte yaşanabilecek çok sayıda olumsuzluğun önüne geçilmesini sağlar. 

ABS Fren Sistemi 3 Ana Bölümden Oluşur;

Teker hız algılayıcıları: Tekerleklerin üst kısmında bulunan ve tekerleklerin dönüş hızını ölçen, algılayan parçalardır.

ABS hidroliği: Hidrolik borular, fren pompasından gelen bu parçaya bağlıdır. Sürücünün fren pedalına ne kuvvetle bastığını ölçmeye yararlar. Öte yandan bu parçanın içinde bulunan valflar, her bir tekerleğe giden fren basıncının miktarını ayrı ayrı ölçer, kontrol eder.

ECU ( Elektronik Kontrol Ünitesi ): Hidroliğin bir parçası olan ABS, fren basıncını ve teker kızlarını analiz eder.

ABS Nasıl Çalışır ?

Araç seyir halindeyken fren pedalına sert ve ani bir şekilde basıldığında, ABS fren sistemi otomatik olarak aktifleşmektedir. ABS fren sistemi, güvenli ve konforlu bir sürüş deneyimi sağlayabilmek için geliştirilmiştir. ABS fren sistemi sayesinde tekerleklere uygulanan fren basınçları olması gereken şekilde ayarlanır ve seyir halindeyken tekerleklerin kilitlenmesini engeller. Bu sayede sürücü, sürüş kontrolünü kaybetmemiş olur.

ABS fren sistemi, fren pedalına basınç uygulandığı zaman, yüksek hızdan ya da kaygan zeminden dolayı yaşanan tekerlerdeki devir sayısındaki değişimini anında kontrol altına alınır. Fren basıncını düşürerek kilitlenmeyi engeller.

ABS Sisteminin Parçaları Nelerdir?

Kontrol Ünitesi; Hidrolik Ünite: ECU yani tam adıyla Hidrolik ünite, motor kontrol ünitesinden gelen komutlar sayesinde her tekerleğe ayrı ayrı fren silindir basıncı uygular. Bu uygulama sırasında selenoid valfler kullanılmaktadır. Aracın motorunun bulunduğu konumda  tekerlek fren silindirleri ile ana fren merkez silindirinin bulunduğu kısımda konumlandırılmıştır. Bu kısımda olduğu için, tekerlek fren silindirlerine ve fren merkez silindirine bağlılığı sağlayan bağlantı birimleri oldukça kısa tutulmaktadır.

Tekerlek Hız Sensörü

Motor kontrol ünitesi yani tam adıyla ECU, aracın tekerleklerinin hızını hesaplayabilmek adına tekerlek hız sensörlerinden gelen sinyallerden yararlanmaktadır. Bu konuda pasif ve aktif tekerlek hızları olmak üzere iki ana prensip bulunmaktadır. Pasif ya da aktif olması fark etmeksizin; manyetik alanla tekerlerin hızlarını ölçmektir.

Dört Tekerleğe Uygulanmış ve Arka İki Tekerleğe Uygulanmış Olan ABS’lerin Farkı Nedir?

Aracın dört tekerleğine de uygulanan ABS fren sisteminin amacı, aracın durma şartlarında kararlılık ve araç sürücüsünün manevra kabiliyetini maksimum seviyeye çıkarmaktadır. Aracın tüm tekerleklerinde de ABS fren sistemi uygulaması bulunan araçlarda, araç frenleme sistemleri 4 tekerleğin de kilitlenmesini ayrı ayrı engellemektedir. Araç sürücüsü açısından ve aracı kontrollü bir şekilde yönlendirme açısından oldukça gelişmişlik sağlamaktadır. Bu şekilde, frenleme için gereken basınç ayarlanır. Şayet sadece aracın arka iki tekerleğinde ABS fren sistemi var ise; bu durum çoğu zaman minibüs, kamyonet ve spor tipi araçlarda bulunmaktadır. Aracın sadece arka  tekerleklerinin kilitlenmesinin önüne geçilmiş olunur.

ABS’nin Çalıştığı Nasıl Anlaşılır?

Genel olarak ABS fren sisteminin aktif bir biçimde çalıştığı deneyimli sürücüler tarafından kolayca fark edilmektedir. Fren pedalına sert bir şekilde basınç uygulayarak aracı durdurmaya çalıştığınız taktirde fren pedalında hafif bir titreşim ile birlikte tıkırtılı ses duyarsınız, bu ses ABS fren sisteminin devreye girdiğini gösterir. ABS freninin aktif duruma geldiğini araç sürücüsü, fren pedalının sertleşmesi ve basınç dalgalanmaları ile hissedecektir.

ABS Olan Araçlarda Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler Nelerdir?

Araçlarda bulunan dört tekerlekte de ABS fren sisteminin olması, araç içerisindeki kişilere etkin bir performans ve güvenlik sağlamaktadır. ABS fren sistemi bulunan araçlarda, güvenliğin maksimum seviyede olabilmesi için, araç sürücüsünün ABS fren sistemi hakkında yeterli bilgi sahibi olması gereklidir.

 

 

ABS fren sistemli araçlarda dikkat edilen bazı hususlar vardır. Bu hususlar;

  • ABS fren sistemi çalışmaya başladığı an, çalıştığını hisseden sürücünün, ayağını fren pedalının üzerinde tutmaya devam etmesi önemle gereklidir.
  • Aracın harekete geçmesi sırasında, ABS fren sisteminin uygun olarak çalışmaya devam etmesi için fren pedalındaki sertliğin korunması ve uygulanan basıncın iyi ayarlanması gerekmektedir.
  • Araç sürücüsü şayet aracın tekerleklerinde kilitlenme olduğunu sezerse, aracın sağlıklı bir şekilde yönlendirilebilmesi için fren pedalını belli bir miktar bırakması gerekmektedir.

Fren Kilitlenmesi Nedir ?

Çok sık karşılaşılan ve çoğu zaman ciddi tehlikelere yol açan bu durum aracın yakıt ya da elektrik sisteminle oluşan bir arıza sonrasında meydana gelir. Bu arıza nedeni ile stop eden motor direksiyon ve fren sistemine yeterli miktarda güç aktaramaz. Bu durumda fren pedalı basınç sisteminde bulunamadığı için tutmaz ya da fren pedalı oldukça sertleşir.